در اين صورت متابعت نذر لازم نيست . [ 1 ] و اگر نذر كند روزه داشتن زمانى ، در حديث واقع شده پنج ماه روزه بگيرد « 1 » مگر [ 2 ] آنكه قصدش كمتر [ 3 ] از پنج ماه باشد . و اگر نذر آزاد كردن غلام قديم خود كند غلامى كه شش ماه [ 4 ] خدمت او كرده است آزاد مىشود . و اگر نذر كند كه اوّل بنده را كه مالك شود آزاد باشد بعد از آن چند بنده را به يك دفعه مالك شود همه آزاد [ 5 ] مىشوند . و اگر نذر كند كه آنچه كنيز او اوّل دفعه بزايد آزاد باشد ، پس اگر به يك دفعه دو طفل بزايد هردو آزاد است . و در نذر آزاد كردنِ بندهء كوچك و بزرگ و ذكر و انثى و صحيح و مريض مخيّر است . و اگر نذر كند تصدّق به مال بسيارى ، در حديث وارد شده كه هشتاد درهم يا بيشتر بايد كه تصدّق كند « 2 » . و اگر نذر تصدّق به جميع مال خود كند و از آن ضرر به او رسد بايد كه همهء اموال خود را قيمت كند و به‌تدريج تصدّق نمايد . و اگر نذركننده از نذر عاجز شود نذر ساقط مىشود ، و اگر بعد از عجز قدرت پيدا كند همان نذر واجب [ 6 ] مىشود . و بعضى از مجتهدين گفته‌اند : در وقتى كه عاجز

--> [ 1 ] لزوم متابعت معلوم نيست اگر چه احوط است . ( تويسركانى ) * هرگاه نذر تعلّق گيرد به خصوصيّت مكان و امّا اگر متعلّق روزه مخصوص باشد متابعت لازم است ، چون راجح است ، هرچند خصوصيّت آن راجح نباشد . ( دهكردى ، يزدى ) [ 2 ] اين استثناء جزء حديث نيست . ( دهكردى ، يزدى ) [ 3 ] يا بيشتر . ( دهكردى ، يزدى ) [ 4 ] اظهر رجوع به عرف است و همچنين در فرع سابق . ( يزدى ) [ 5 ] آزادى همه غلامان كه يك دفعه مالك مىشود احوط است و همچنين آزادى دو طفلى كه يك دفعه متولّد مىشوند . ( تويسركانى ) * به اختلاف قصد حكم مختلف مىشود و همچنين در فرع بعد وسابق . ( يزدى ) [ 6 ] وجوب آن معلوم نيست . ( تويسركانى ) ( 1 ) كافى 4 : 142 ، حديث 5 . مقنعه : 564 . وسائل 10 : 388 حديث 2 و 3 . ( 2 ) كافى 7 : 463 ، حديث 21 . وسائل 23 : 298 ، حديث 1 و 2 و 3 .